Í Verkmenntaskóla Austurlands (VA) skal námsmat vera fjölbreytt og aðferðir taka mið af fjölbreyttum kennsluháttum til að gefa sem skýrasta mynd af þekkingu, leikni og hæfni nemenda. Námsmati er ætlað að meta hvernig nemanda hefur gengið að tileinka sér námsmarkmið hvers áfanga. Mikilvægt er að námsmatið endurspegli þau markmið sem sett eru í náminu og það sé áreiðanlegt, réttmætt og sanngjarnt.
Lágmarkseinkunn í áfanga er 5,0 (nema annað sé tilgreint). Ef nemandi nær ekki einkunninni 5,0 telst hann ekki hafa náð áfanganum.
Námsmat áfanga er skilgreint með þrennum hætti; símatsáfangi þar sem verkefni annarinnar gilda 100% af námsmati, lokaverkefnisáfangi þar sem nemendur vinna að heildstæðu lokaverkefni í áfanganum og lokaprófsáfangi þar sem vægi lokaprófs er 35% - 60%.
Símatsáfangi
Í símatsáfanga byggir námsmatið á að minnsta kosti fjórum þáttum.
Lokaeinkunn er samsett úr þeim námsmatsþáttum sem koma fram í kennsluáætlun. Lokaeinkunn er vegið meðaltal allra námsmatsþátta á önninni sem gilda til einkunna og til að hún gildi þurfa nemendur að standast þær kröfur sem settar eru fram í viðkomandi áfanga.
Einungis einn námsmatsþáttur má gilda 35% innan símatsáfanga.
Lokaprófsáfangi
Ljúki áfanga með lokaprófi skal vægi þess að jafnaði vera 35% - 60%. Auk lokaprófs skal áfanginn byggja á að minnsta kosti þremur öðrum námsmatsþáttum og skal gerð frekari grein fyrir tilhögun námsmats í kennsluáætlun.
Lokaeinkunn áfanga skal vera vegið meðaltal allra námsmatsþátta sem gilda til einkunna á önninni og til að hún gildi þurfa nemendur að standast þær kröfur sem settar eru fram í kennsluáætlun viðkomandi áfanga.
Ef lokapróf er úr öllu námsefni annarinnar er heimilt að skilyrða að nemandi nái að lágmarki 50% af prófþáttunum, annars gildi vetrareinkunn ekki.
Kennarar geta skipulagt lokaprófsáfanga með þeim hætti að nái nemendur skilgreindum lágmörkum í námsmatsþáttum yfir önnina geta nemendur sleppt lokaprófi, svokallað valið lokapróf.
Lokaverkefnisáfangi
Nemandi velur sér verkefni eftir áhugasviði að höfðu samráði við kennara/leiðbeinanda.
Mikil áhersla er lögð á sjálfstæð og skapandi vinnubrögð.
Leggja þarf mat á a.m.k. fjóra þætti t.d. fræðilega umfjöllun, aðferðir, verkkunnáttu, sköpun, framkvæmd, framvindu, úrvinnslu, meðferð heimilda, uppsetningu verkefnis, kynningu o.s.frv. Vægi einstakra þátta kemur fram í kennsluáætlun áfangans.
Hér að neðan má finna ýmsar skilgreiningar sem tengjast námsmatinu:
Hver framkvæmir námsmat og hvernig er það gert?
Allt skipulag og framkvæmd námsmats er í höndum kennara, í dagskóla, fjar- og dreifnámi. Kennari getur sett þau skilyrði að nemandi þurfi að fá lágmarkseinkunn í tilteknum námsmatsþætti/þáttum áfanga, einnig getur hann sett ákveðna námsmatsþætti sem lykilmatsþátt og skal það koma fram á kennsluáætlun hverju sinni. Lágmarksvægi slíkra námsmatsþátta skal vera 10%. Nemandi skal eiga kost á endurtekningu ef hann nær ekki lágmarkseinkunn í fyrstu tilraun.
Kennsluáætlun
Í byrjun hverrar annar kemur tilhögun námsmats fram í kennsluáætlun í hverjum áfanga. Í kennsluáætlun kemur fram hvernig námi er háttað, öll verkefni sem nemandi þarf að skila og hafa vægi til námsmats.
Tímasetningar
Tímasetningar skilaverkefna og prófa koma fram á kennsluáætlun. Kennari skal tilkynna um skiladagsetningu stærri verkefna og prófa með a.m.k. fimm virkra daga fyrirvara. Miða skal við að kennari skili endurgjöf verkefna og prófa eigi síðar en tveimur vikum (10 virkum dögum) eftir skiladag.
Námsmatsþáttur
Með námsmatsþætti er átt við þátt námsmats sem hefur vægi í lokaeinkunn áfanga.
Námsmatsþættir skulu vera fjórir að lágmarki og skal þeim dreift jafnt yfir önnina í samræmi við kennsluáætlun hvers áfanga.
Námsmatsþáttur er hver skilgreining í kennsluáætlun undir námsmati. Hver prósenta og skilgreining fyrir henni er námsmatsþáttur.
Dæmi:
15% - Verkefnaskil;
15% Verkleg æfing og skýrsla;
25% Könnun/Próf.
Hér eru þrír námsmatsþættir skilgreindir og vægi þeirra.
Lykilmatsþáttur
Í mörgum áföngum eru lykilmatsþættir, einn eða fleiri, og eru þeir merktir sérstaklega.
Ef nemandi nær ekki lágmarkskröfu eða mætir ekki í próf af viðurkenndum ástæðum þá gefst honum annað tækifæri til að vinna matsþáttinn. Nýti nemandinn ekki það tækifæri, eða nær ekki lágmarksárangri, þá hefur hann ekki staðist áfangann og verður að sitja hann aftur.
Dæmi:
10% - Könnun 1 – Lykilmatsþáttur
15% - Könnun 2 - Lykilmatsþáttur
Munnleg próf
Í munnlegu prófi er nauðsynlegt að kennari hafi með sér prófdómara/upptökutæki (þegar um lykilmatsþátt er að ræða) til að gæta réttlætis og jafnræðis við einkunnagjöf. Ef upp koma kvartanir frá nemendum vegna einkunnar þá er til staðar “vitni” til frásagnar auk kennara.
Við gerð munnlegs prófs er mikilvægt að nemendur fái upplýsingar um framkvæmd prófs.
Vörður
Vörður eru haldnar þrisvar á önn (ljósker, viti, varða).
Í þessum vörðum fær nemandinn upplýsingar um stöðu sína í einstökum áföngum í formi umsagna. Þetta mat á frammistöðu hefur ekki áhrif á lokaeinkunn, heldur er þetta nýtt sem stöðumat hverju sinni yfir önnina.
Vörðurnar birtast á INNU.
Hér eru leiðbeiningar sem sýna hvernig hægt er að sjá umsagnir á INNU bæði í gegnum síma og tölvu.
Viðurlög við brotum á námsmatsreglum
Verði nemandi uppvís að svindli í prófi eða verkefni sem gildir til lokaeinkunnar, varðar það ógildingu prófsins eða verkefnisins. Viðurlög við brotum fara eftir hversu alvarleg brotin eru talin og hvort um ítrekuð brot er að ræða.
Viðurlög við brotum:
- Ámælisvert brot eða óæskileg hegðun í námsmati getur leitt af sér niðurfellingu námsmatsþáttar eða kröfu um endurtöku á námsmatsþætti.
- Nemandi getur fengið formlega áminningu á feril sinn.
- Alvarlegt brot eða endurtekin brot í námsmati geta varðað brottvísun úr áfanga.
- Mjög alvarlegt brot eða ítrekuð alvarleg brot geta varðar brottvísun úr skóla.
Andmælaréttur nemenda er þrír dagar.
- Ef nemandi færir fram gild rök innan gefins tímafrests getur kennarinn látið niðurstöður prófsins eða verkefnisins gilda eða gefið nemandanum kost á endurtekningu.
- Komi upp ágreiningur um niðurstöðu kennarans getur nemandinn skotið máli sínu til viðkomandi deildarstjóra. Eigi deildarstjórinn hlut að máli skal því skotið til aðstoðarskólameistara/skólameistara.
Viðurkenndur próftökustaður
Kennari getur gert kröfu um að próf skuli tekið í skólanum sjálfum eða á viðurkenndum próftökustað (með viðurkenndri yfirsetu). Viðurkenndir prófstaðir eru símenntunarmiðstöðvar, framhaldsskólar og aðrar viðurkenndar menntastofnanir. Nemendur verða að fá próftöku sína samþykkta á viðurkenndum prófstað með góðum fyrirvara áður en prófið er lagt fyrir (bæði hjá skólanum og prófstaðnum), mæta svo á réttum tíma á prófstað, hafa meðferðis persónuskilríki með mynd og greiða prófstaðnum fyrir þjónustuna ef það á við.
Uppfært 12. júní 2026